BULLYING “Εκφοβισμός”

karpazia

Στις μέρες μας η σχολική βία έχει αυξηθεί και έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις.  Μια νέα (ξενόφερτη) λέξη έχει εμφανιστεί για να την περιγράψει και την ακούμε πλέον συνέχεια γύρω μας:  BULLYING!  Στα Ελληνικά θα την μεταφράζατε μάλλον ως:  εκφοβισμός.  Τις προάλλες, καθώς οδηγούσα προς το γραφείο μου, είδα σε έναν τοίχο το διπλανό σύνθημα.  Σταμάτησα και το φωτογράφησα.  Ήταν η αφορμή για το κείμενο που διαβάζετε…

Ορισμός του εκφοβισμού
Ο εκφοβισμός έχει ορισθεί ως μια επιθετική, σκόπιμη πράξη ή συμπεριφορά που εκδηλώνεται από ένα άτομο ή ομάδα ατόμων επαναλαμβανόμενα, έχει διάρκεια στο χρόνο και απευθύνεται σε ένα άτομο (θύμα) που δεν μπορεί να υπερασπιστεί εύκολα τον εαυτό του (Olweus, 1993). Ο ορισμός αυτός υπογραμμίζει τη σκοπιμότητα του εκφραστή της βίαιης συμπεριφοράς και την πρόκληση φυσικής ή ψυχολογικής βλάβης στα θύματα. Επιπλέον, η διαφορά του εκφοβισμού με τις συνηθισμένες διαμάχες μεταξύ των παιδιών είναι ότι αυτός εμφανίζει επαναληψιμότητα και ότι υπάρχει ανισορροπία ισχύος μεταξύ του θύτη και του θύματος, με την επιβεβαίωση της κυριαρχίας του θύτη πάνω στο θύμα (ως προς την ηλικία, τη φυσική δύναμη κ.λπ.) (Cullingford & Morrison, 1995).

Διαφορετικές μορφές εκφοβισμού
Οι Sharp και Smith (1994), ανάλογα με τον τύπο και την ένταση της επιθετικής συμπεριφοράς, επισημαίνουν τις ακόλουθες μορφές εκφοβισμού:

  • Φυσικός εκφοβισμός χειρονομίες, σπρώξιμο, επίδειξη φυσικής δύναμης),
  • Λεκτικός εκφοβισμός (τραυματισμός, εκβιασμός, ταπείνωση, καταπίεση, προσβολή, βρίσιμο),
  • Έμμεσος εκφοβισμός (κοινωνική χειραγώγηση που αφορά στη χρησιμοποίηση των άλλων ως μέσα αντί για την άμεση επίθεση στο θύμα, για παράδειγμα, ενοχλητικά και επιθετικά σχόλια, συστηματική εξαίρεση ενός ατόμου από τις δραστηριότητες μιας ομάδας κ.λπ.).

Ο φυσικός και ο λεκτικός εκφοβισμός μπορούν να θεωρηθούν ως άμεσες μορφές, καθώς εμπεριέχουν την κατά πρόσωπο επαφή του θύτη με το θύμα.

——————————————————————–

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους κάποιος εκφοβίζει τους άλλους. Μπορεί, για παράδειγμα, να έχει υποστεί ο ίδιος εκφοβισμό και να εκτονώνει κατά κάποιο τρόπο το θυμό του εκφοβίζοντας άλλους. Ή μπορεί μέσα απ’ αυτό να νιώθει ανώτερος απ’ τους άλλους, να αισθάνεται ότι έχει ισχύ και εξουσία. Ίσως ακόμη να το κάνει για να τραβήξει την προσοχή, πιστεύοντας ότι θα γίνει δημοφιλής ή ότι θα τον βοηθήσει να ενταχθεί σε κάποια παρέα.  Οι άνθρωποι που ασκούν εκφοβισμό, συχνά είναι οι ίδιοι τρομοκρατημένοι για κάτι και έτσι προσπαθούν να τρομοκρατήσουν τους άλλους για να κρύψουν τα συναισθήματά τους ή παρενοχλούν άλλους για να μην τους παρενοχλήσουν πρώτα εκείνους.  Είναι δυστυχείς και «ξεσπούν» τη δυστυχία τους στους άλλους. Συνήθως δεν νιώθουν υπευθυνότητα για τις πράξεις τους και συχνά έχουν την ανάγκη να ελέγχουν τους άλλους και να κερδίζουν πάντα. Μπορεί να ζηλεύουν τα άτομα που παρενοχλούν. Δεν μπορούν να κατανοήσουν και να αναγνωρίσουν τα συναισθήματα των άλλων. Είναι όμως πολύ καλοί παρατηρητές της ανθρώπινης συμπεριφοράς και πάντα επιλέγουν ως θύματα, εκείνους που ξέρουν ότι είναι πιο αδύναμοι απ’ αυτούς και μπορούν να τους κερδίσουν. Χρησιμοποιούν τη «διαφορετικότητα» για να δικαιολογήσουν τη συμπεριφορά τους και να κάνουν τα θύματά τους να νιώσουν άσχημα. Όμως το αληθινό πρόβλημα δεν είναι η «διαφορετικότητα» του θύματος αλλά ο ίδιος ο θύτης που νιώθει φόβο, ζήλεια, θυμό, φθόνο, ανασφάλεια, δυστυχία. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η διαφορετικότητά μας είναι που μας κάνει ξεχωριστούς και μοναδικούς. Θα πρέπει να είμαστε περήφανοι για τον εαυτό μας και να μην επιτρέπουμε σε άτομα που μας εκφοβίζουν να μας καταβάλλουν.

Τα παιδιά που υφίστανται συνεχή εκφοβισμό στο σχολείο, εμφανίζουν την πιο επιβαρυμένη υγεία τα επόμενα χρόνια, καθώς οι ψυχοσωματικές συνέπειες συσσωρεύονται συν τω χρόνω.   Μια μελέτη που έγινε στην Αμερική, δείχνει για πρώτη φορά ότι το συνεχώς επιδεινούμενο πρόβλημα του  «μπούλινγκ» μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις για την ψυχική- νοητική και τη σωματική υγεία του παιδιού σε βάθος χρόνου και όχι μόνο βραχυπρόθεσμα, ιδίως αν το παιδί πέφτει συστηματικά θύμα λεκτικής και σωματικής βίας εκ μέρους άλλων παιδιών.  Οι ερευνητές, με  επικεφαλής την κοινωνική ψυχολόγο Λόρα Μπόγκαρτ της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου Χάρβαρντ και του Νοσοκομείου Παίδων της Βοστόνης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής “Pediatrics”, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, μελέτησαν σχεδόν 4.300 μαθητές δημοτικού και γυμνασίου και διαπίστωσαν ότι περίπου το 30% έπεφταν θύμα εκφοβισμού στο σχολείο (σπρωξιές, ξύλο, βρισιές κ.α.).

Η έρευνα (που δεν συμπεριέλαβε τον online εκφοβισμό στο διαδίκτυο) αξιολόγησε τη σωματική και ψυχική υγεία όλων των παιδιών και βρήκε ότι όσα ποτέ δεν είχαν υπάρξει θύματα εκφοβισμού, ήσαν τα πιο υγιή από ψυχολογική άποψη.

Όμως ακόμα και τα παιδιά που κάποτε πριν από πολλά χρόνια, είχαν γνωρίσει «στο πετσί τους» τον εκφοβισμό, αλλά όχι πρόσφατα, συνέχιζαν να εμφανίζουν ψυχικά τραύματα, αν και όχι στον ίδιο βαθμό με όσα παιδιά συνέχιζαν χωρίς διακοπή να βιώνουν τέτοια βία.

bullyΤα παιδιά που ήσαν θύματα συνεχούς εκφοβισμού σε όλες τις τάξεις του σχολείου, ήσαν αυτά με τη μεγαλύτερη επιδείνωση της ψυχικής- νοητικής υγείας τους σε βάθος χρόνου, καθώς δεν ένιωθαν καλά με τον εαυτό τους, είχαν χαμηλή αυτοεκτίμηση και τάση για κατάθλιψη.  «Οι συνέπειες του εκφοβισμού μπορούν να δράσουν σαν χιονοστιβάδα με το πέρασμα του χρόνου», δήλωσε η Λόρα Μπόγκαρτ. Τα παιδιά που βιώνουν τον εκφοβισμό σε πάνω από μια τάξεις στο σχολείο, έχουν και τα πιο σοβαρά προβλήματα στο μέλλον.  Σύμφωνα με τους ερευνητές, το πρώτο βήμα για τους γονείς είναι μέσω του διαλόγου να καταφέρουν να πείσουν το παιδί τους να μιλήσει ανοιχτά για το πρόβλημά του.  Οι γονείς επίσης πρέπει να έχουν το νου τους για τυχόν σωματικά σημάδια, όπως γρατζουνιές ή μώλωπες στο σώμα του παιδιού τους (ιδίως στα μικρότερης ηλικίας), καθώς και για ξαφνικές αλλαγές στη συμπεριφορά του, όπως να μη θέλει να πάει σχολείο, να δείχνει αγχωμένο, φοβισμένο ή λυπημένο.

Κατ’ εξοχήν ομάδα κινδύνου να πέσουν θύματα εκφοβισμού, είναι παιδιά παχύσαρκα, με κάποια κινητική ή άλλη αναπηρία, καθώς και τα ομοφυλόφιλα.  Επίσης, τα συνεσταλμένα και εσωστρεφή παιδιά είναι πιο ευάλωτα.

Διεύθυνση

house-logo-md Λεωφ. Κηφισίας 25
115 23, Αμπελόκηποι , Αθήνα
phone-logo-md 210 6422 522
6942 555 697
email_logoinfo@nikospanos.gr